संदेश


सांख्‍यशास्‍त्रस्‍य पंचविशति: तत्‍वानि ।

सांख्‍यशास्‍त्रस्‍य प्रणेता भगवान् कपिलमुनिरस्ति । संख्‍याप्रधानमस्ति एतत् दर्शनमत: सांख्‍यमिति कथ्‍यते । सांख्‍ये प्रकृतिपुरुषयो: विचार: प्रमुख: अस्‍य शास्‍त्रस्‍य प्रमुखसिद्धान्‍तमस्ति ।

       प्रकृतिपुरुषविवेकद्वारा नि:श्रेयसस: प्राप्ति: इति सांख्‍ये स्‍वीकृतमस्ति ।

       सांख्‍यशास्‍त्रे पंचविंशति: तत्‍वानि स्‍वीकृयते । एतेषां तत्‍वानां चतुर्विभाग: कृत: अस्ति । एते विभागा:, तत्‍वानि च सन्ति अधोक्‍तानि -


केवलं कारणम् - प्रकृति: (प्रधान, त्रिगुणात्मिका)
कारणं च कार्यं च - महत् (बुद्धि:), अहंकार:, पंचतन्‍मात्रा:
केवलं कार्यम् - एकादशेन्द्रियाणि, पंचमहाभूतानि च
न कारणं नैव कार्यम् - पुरुष:

पंचविशतितत्‍वानां उत्‍पत्ति: - 
      एतानि पंचविंशतितत्‍वानि कथं सम्‍भवन्ति, कानि तत्‍वानि केन-केन च भवन्ति इति विवेच्‍यते ।
मूलं तु प्रकृतिरेवास्ति । अस्‍या: उत्‍पत्‍ते: किमपि कारणं नास्ति । यदि अस्‍यापि कारणं मन्‍यते चेत् अनवस्‍था दोष: भविष्‍यति अत: अस्‍या: उत्‍पत्ति: नैव भवति । इयं तु सर्वदा, सर्वकालेषु विद्यमाना भवति । एतदनन्‍तरम् उत्‍पत्तिक्रम: अधोक्त: -
प्रकृति: - महत् (बुद्धि:) - अहंका…

CTET परीक्षाया: उत्‍तरसंकेत: (आन्‍सर की) प्रकाशित:, अत्र प्राप्‍नुवन्‍तु ।

सीटीईटी परीक्षाया: उत्‍तरसंकेत: (आन्‍सर की) अद्य अस्‍या: आधिकारिकजालपत्रे प्रकाशित: । तत्र तु जनानां मात्राधिक्‍यकारणात् तत: उत्‍तरकुंजी साक्षात् प्राप्‍तुं न शक्‍यते अत: सर्वेषां सुविधादृष्‍ट्या अत्र उत्‍तरसंकेतपत्राणि दीयन्‍ते । भवद्भि: तानि उत्‍तरपत्राणि अधस्‍तात् प्राप्‍तुं शक्‍यते ।

हिन्‍दी -
सीटीईटी परीक्षा के उत्‍तरसंकेत (आन्‍सर की) आज इसकी आधिकारिक वेबसाइट पर प्रकाशित कर दिये गये हैं । वह लोगों की अधिक भीड के कारण उत्‍तरपत्रक प्राप्‍त करने में कठिनाई आ रही है अत: यहाँ दोनों ही प्रश्‍नपत्रों के उत्‍तरपत्रक दिये जा रहे हैं । इन्‍हें प्राप्‍त करने के लिये निम्‍न श्रृंखलाओं पर जा सकते हैं ।

उत्‍तरपत्राणि -

सीटीईटी 2018 प्रथमप्रश्‍नपत्रम्
सीटीईटी 2018 द्वितीयप्रश्‍नपत्रम्

इति

धातूनां नामानि ।

अभ्रकम्- अभ्रकआयसम्- लोहाइन्द्रनीलः- नीलमकार्तस्वरम्, हाटक- सोनाकांस्यम्- कांसाकांस्यकूटः- कसकूटगन्धकः- गन्धकचन्द्रलौहम्- जर्मन सिल्वरताम्रकम्- ताँबातुत्थाञ्जनम्- तूतियानिष्कलंकायसम्- स्टेनलेस स्टीलपारदः- पारापीतकम्- हरताल
पीतलम्- पीतलपुष्परागः- पुखराजप्रवालम्- मूँगामरतकम्- पन्नामाणिक्यम्- चुन्नीमौक्तिकम्- मोतीयशदम्- जस्तारजतम्- चाँदीवैदूर्यम्- लहसुनियासीसम्- सीसास्फटिका- फिटकरीहीरकः- हीरा

शस्‍त्राणां नामानि ।

शस्‍त्रम् - हथियार
आयुधम् - अस्त्र-शस्‍त्र, आयुध
आयुधागारम् - शास्त्रागार
आहवः- युद्ध
कबन्धः- धड़
करबालिका - गुप्ती
कुन्‍त: - भाला
कारागार:- जेल
धन्विन् – धनुर्धर
प्रहरणम् - शस्त्र
प्रासः - भाला
वर्मन् - कवच
विशिखः - बाण
वैजयन्ती  - पताका
शरव्यम् - लक्ष्य
शल्यम् - बर्छी
सादिन् - घुड़सवार
हस्तिपकः – हाथीवान
कार्मुकम्- धनुष
नाराच: - बाण
कौक्षेयकः - कृपाण
वज्र: - वज्र (गदा)
गदा - गदा
छुरिका - चाकू
जिष्णुः - विजयी
तूणीरः - तूणीर
तोमरः - गँड़ासा
तूणी - तरकस
आग्‍नेयास्‍त्रम् - अग्निबाण
ब्रह्मास्‍त्रम् - अणुबम
पाशुपतास्‍त्रम् - त्रिशूल (मिसाइल)
नारायणास्‍त्रम् - परमाणु बम, महाविनाशक

इति

भवनकोशः

सदनम् - घरभवनम् - घरकक्षा – कमराजवनिका - पर्दाकीलः – चटकनीअर्गलम् – अर्गलाअश्मचूर्णम् – सीमेन्टकपाटम् – किवाड़अङ्गणम् - आंगनकाचः – काँचकुट्टिमम् – फर्शखर्परः – खपड़ाखर्परावृत्तम् – खपरैल कागवाक्षः – खिड़कीछदिः – छतभित्तिः - दीवारतृणम् – फूसत्रपुः – टीनत्रपुफलम्- टीन की चद्दरदारूः – लकड़ीनागदन्तः – खूँटीपटलगवाक्षः – रोशनदानप्रकोष्ठः – कक्ष, पोर्चप्रणालिका – नालीप्रलेपः – प्लास्टरप्रकोष्ठः - कमरामहाकक्षः – हाललघुकक्षः – कोठरीलौहफलकम् – लोहे की चद्दरवरण्डः – बरामदास्तम्भः - खम्भा