भू (होना) धातु: - परस्‍मैपदी


     अत्र धातो: रूपाणि अकारादिक्रमे एव दास्‍यन्‍ते ।  किन्‍तु भ्‍वादिगणस्‍य प्रथमा धातु: अस्ति भू धातुरिति यस्‍या: नाम्‍ना एव अस्‍य गणस्‍य नाम भ्‍वादिगण: इति अस्ति ।  अतएव अस्‍या: धातो: रूपाणि पूर्वमेव प्रकाश्‍यते अत्र ।  अग्रे अकारादिक्रमे एव संचालयिष्‍यते ।

लट् लकार:

एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम्
प्रथमपुरुष: भवति भवत: भवन्ति
मध्‍यमपुरुष: भवसि भवथ: भवथ
उत्‍तमपुरुष: भवामि भवाव: भवाम:

लृट् लकार:

एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम्
प्रथमपुरुष: भविष्‍यति भविष्‍यत: भविष्‍यन्ति
मध्‍यमपुरुष: भविष्‍यसि भविष्‍यथ: भविष्‍यथ
उत्‍तमपुरुष: भविष्‍यामि भविष्‍याव: भविष्‍याम:

लड्. लकार:

एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम्
प्रथमपुरुष: अभवत् अभवताम् अभवन्
मध्‍यमपुरुष: अभव: अभवतम् अभवत
उत्‍तमपुरुष: अभवम् अभवाव अभवाम

लोट् लकार:

एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम्
प्रथमपुरुष: भवतु भवताम् भवन्‍तु
मध्‍यमपुरुष: भव भवतम् भवत
उत्‍तमपुरुष: भवानि भवाव भवाम

विधिलिड्. लकार:

एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम्
प्रथमपुरुष: भवेत् भवेताम् भवेयु:
मध्‍यमपुरुष: भवे: भवेतम् भवेत
उत्‍तमपुरुष: भवेयम् भवेव भवेम

आशीर्लिड्. लकार:

एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम्
प्रथमपुरुष: भूयात् भूयास्‍ताम् भूयासु:
मध्‍यमपुरुष: भूया: भूयास्‍तम् भूयास्‍त
उत्‍तमपुरुष: भूयासम् भूयास्‍व भूयास्‍म

लिट् लकार:

एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम्
प्रथमपुरुष: बभूव बभूवतु: बभूवु:
मध्‍यमपुरुष: बभूविथ बभूवथु: बभूव
उत्‍तमपुरुष: बभूव बभूवि‍व बभूविम

लुट् लकार:

एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम्
प्रथमपुरुष: भविता भवितारौ भवितार:
मध्‍यमपुरुष: भवितासि भवितास्‍थ: भवितास्‍थ
उत्‍तमपुरुष: भवितास्मि भवितास्‍व: भवितास्‍म:

लुड्. लकार:

एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम्
प्रथमपुरुष: अभूत् अभूताम् अभूवन्
मध्‍यमपुरुष: अभू: अभूतम् अभूत
उत्‍तमपुरुष: अभूवम् अभूव अभूम

लृड्. लकार:

एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम्
प्रथमपुरुष: अभविष्‍यत् अभविष्‍यताम् अभविष्‍यन्
मध्‍यमपुरुष: अभविष्‍य: अभविष्‍यतम् अभविष्‍यत
उत्‍तमपुरुष: अभविष्‍यम् अभविष्‍याव अभविष्‍याम

       इति

टिप्पणियाँ

  1. प्रथमतः अभिनन्दामि धातुरूपाणि आन्लैन् मध्ये ये सन्ति स्थापकाः तान्।
    धातुरूपाणामर्थः प्रान्तीयभाषासु दीयते चेत् बहुतरं सौलभ्यं भवेत्।

    उत्तर देंहटाएं

एक टिप्पणी भेजें

अपने सुझाव, समाधान, प्रश्‍न अथवा टिप्‍पणी pramukh@sanskritjagat.com ईसंकेत पर भेजें ।

इस ब्लॉग से लोकप्रिय पोस्ट

गम् (जाना) धातु: - परस्‍मैपदी

अव्यय पदानि ।।

समासस्‍य भेदा: उदाहरणानि परिभाषा: च - Classification of Samas and its examples .

दृश् (पश्य्) (देखना) धातुः – परस्मैपदी

फलानि ।।