संदेश

August, 2017 की पोस्ट दिखाई जा रही हैं

वन्दे मातरम् ।।

चित्र
वन्दे मातरम् सुजलां सुफलां मलयजशीतलाम्  शस्य श्यामलां मातरम्  ।। वन्दे मातरम् ।। 
शुभ्र ज्योत्स्ना पुलकित यामिनीम्  फुल्ल कुसुमित द्रुमदलशोभिनीम्  सुहासिनीं सुमधुरभाषिणीम्  सुखदां वरदां मातरम् ।। वन्दे मातरम् ।। 
 कोटि-कोटि कण्‍ठ कलकल निनाद कराले  कोटि-कोटि भुजैर्धृत खरकरवाले  अबला केनो मा एतो बले  बहुबल धारिणीं नमामि तारिणीम् रिपुदलवारिणीं मातरम्  ।। वन्दे मातरम् ।।
तुमि विद्या तुमि धर्म तुमि हृदि तुमि मर्म  त्वं हि प्राणाः शरीरे  बाहु ते तुमि माँ शक्ति  हृदये तुमि माँ भक्ति  तोमारइ प्रतिमा गडि मन्दिरे-मन्दिरे ।। वन्दे मातरम् ।। 
त्वं हि दुर्गा दशप्रहरणधारिणी  कमला कमलदल विहारिणी  वाणी विद्यादायिनी, नमामि त्वाम्  नमामि कमलां अमलां अतुलाम्  सुजलां सुफलां मातरम् ।। वन्दे मातरम् ।।
श्यामलां, सरलां, सुस्मितां, भूषिताम्  धरणीं, भरणीं मातरम् ।। वन्दे मातरम् ।।

अवधेयम् - 
रचनाकार: :- बंकिमचन्द्र चटर्जी  
महाकाव्‍यम् :- आनन्दमठ
रचनाकालम् :- 1882
प्रथमगानम् :- 1896
प्रथमगानस्‍थानम् :-  भारतीयराष्ट्रीयकांग्रेस इत्‍यस्‍य अधिवेशने ।
राष्ट्रियगीतरूपेण संविधानसभया अंगीकरणम् :- 24 जनवरी, 1950
राष्ट्रगीतस्‍य प्रथमगायक: :-
पंडित ओकारनाथ ठा…

50 शरीरांगानां नामानि संस्‍कृतभाषायाम् (चलचित्रम्)

चित्र
शरीरस्‍य प्रायेण सर्वेषां प्रचलितांगानां नाम‍ानि संस्‍कृतभाषायाम् चलचित्रमाध्‍यमेन ।


इति

50 शाकानां नामानि संस्‍कृतभाषायां चित्रसहितम् ।।

अस्मिन् च‍लचित्रे चित्रसहितं 50 शाकानां नामानि संस्‍कृतभाषायामस्ति ।


इति

कानिचन् फलानां नामानि, पुष्‍पाणां नामानि च चलचित्रमाध्‍यमेन ।।

चित्र
अत्र द्वौ चलचित्रौ स्‍त: । एकस्मिन् चलचित्रे फलानां नामानि संस्‍कृते (हिन्‍द्यां च) अस्ति । अपरे चलचित्रे पुष्‍पाणां नामानि सन्ति ।
    नाधिकं किन्‍तु एतौ द्वौ अपि चलचित्रौ भवतां कृते लाभदायकौ भविष्‍यत: इति आशास्‍महे ।





इति

संस्कृतगीतम्

न शिलासिक्तपाषणमेषा, एषा माता माता अस्ति।
युग-युगै: रक्तं नित्त्वा$$याति, देशधर्मसम्बन्धो एषा।।
पुत्राणाम बाहुबलमेव, मापदंड-अधिकाराणाम।
चरणेषु यस्य साहसं वर्तते,नृपो भवति सो ताराणाम।।
भवति तदैव गृहँ सदा हि, यस्य रक्षिता परंपरा।
व्यापरावृत्ति एवं संधिवृत्तिना,भवति नैव मातु:न्याय:।।
मृगनायकभावो यस्मिन स्यात, सिंह: सो जागर्ति सदा।
नीत्त्वा पौरुषप्रखरप्रभावं, वर्धयति मातु: नाम सदा।।
न भवति सोत्तरमातु: प्रश्नः,संख्याबलेन कापुरुषाणाम।
एको सूर्य: तमं नश्यति, आपेक्षा लक्षाधिकखद्योतानाम।
सर्वादमनबल-यस्मिन्नस्ति, भारतभाग्यविधाता सो।।
                      प्रमोदकुमारशुक्ल:
                  राष्ट्रीयसंस्कृतसंस्थानम्
                        लखनऊपरिसर

संस्कृतगीतम्

उत्तिष्ठ!नेत्रमुद्घाटय,
जलमानीतं मुखप्रक्षालय।
याता निशा पंकजो विकसितः।।
तेषामुपरि भ्रमरुड्डीतः।
चटका:कूजन्ति वृक्षस्योपरि।
दिव्यसुगन्धितपवनो वाति।
दिव्यरक्तता नभसि विभाति।
कलिका निज हासं प्रसारयति।
अभवत प्रातः सूर्यो$$यात:।
जले प्रदर्शयति निज छायाम।
मनोहरं समयं न नाश्यन्तु।
भो! मित्राणि अधुना न निद्रान्तु।।
।।प्रमोदकुमारशुक्लेन विरचितं गीतम।।

संस्कृतगीतम्

एकता स्वतंत्रता समानता भवेत्।
राष्ट्रे चरित्रस्य महानता भवेत्।।
कोटिकण्ठसन्ति, गीतमेकराष्ट्रस्य।
वर्णास्सन्त्यनेक चित्रमेकराष्ट्रस्य।।
रूपसन्त्यनेकभावमेकराष्ट्रस्य।
सन्ति शब्द-अनेकार्थमेकराष्ट्रस्य।।
चेतना समग्रता समानता भवेत्।
राष्ट्रे चरित्रस्य......................।।
विकासे विवेकस्वप्नमेकराष्ट्रस्य।
अनेका: योजनाः, ध्यानमेकराष्ट्रस्य।।
कर्मसन्त्यनेकलक्ष्यमेकराष्ट्रस्य।
सन्ति पंथ-अनेकधर्मेकराष्ट्रस्य।।
सालीनता सहिष्णुता समानता भवेत्।
राष्ट्रे चरित्रस्य..........................।।
सन्ति जात्यनेक-रक्तमेकराष्ट्रस्य।
पक्तयः अनेकलेख: एकराष्ट्रस्य।।
ग्रामस्सन्त्यनेक-कायमेकराष्ट्रस्य।
किरणास्सन्त्यनेकसूर्य: एकराष्ट्रस्य।।
चेतना मनुष्यता समानता भवेत्।
राष्ट्रे चरित्रस्य महानता भवेत्।।
प्रमोदकुमारशुक्लेन अनुवादिततं गीतमिदम्। जय हिन्द                           जय भारत
                     प्रमोदकुमारशुक्ल:
                  राष्ट्रीयसंस्कृतसंस्थानम्
                        लखनऊपरिसर

अचतुरविचतुरसुचतुरस्त्रीपुंसधेन्वनडुहक्र्सामवाङ्मनसाक्षिभ्रुवदारगवोर्वष्ठीवपदष्ठीवनक्तन्दिवरात्रिन्दिवाहर्दिंवसरजसनिःश्रेयसपुरुषायुषव्द्यायुषत्र्यायुषग्र्यजुषजातोक्षमहोक्षवृद्धोक्षोपशुनगोष्ठश्वाः ८०८, ५।४।७७

सिद्धान्तकौमुदीअचतुरविचतुरसुचतुरस्त्रीपुंसधेन्वनडुहक्र्सामवाङ्मनसाक्षिभ्रुवदारगवोर्वष्ठीवपदष्ठीवनक्तन्दिवरात्रिन्दिवाहर्दिंवसरजसनिःश्रेयसपुरुषायुषव्द्यायुषत्र्यायुषग्र्यजुषजातोक्षमहोक्षवृद्धोक्षोपशुनगोष्ठश्वाः ८०८, ५।४।७७पञ्चविंशतिरजन्ता निपत्यन्ते। आद्यास्त्रयो बहुव्रीहयः। अविद्यमानानि चत्वारि यस्य अचतुरः। विचतुरः। सुचतुरः। त्र्युपाभ्यां चतुरोऽजिष्यते (वा. 3351)। त्रिचतुराः। चतुर्णां समीपे उपचतुराः। तत कादा द्वन्द्वाः। स्त्रीपुंसौ। धेन्वनडुहौ। ऋक्सामे। वाङ्मनसे। अक्षिणी च भ्रुवौ च अक्षिभ्रुवम्। दाराश्च गावश्च दारगावम्। रू च अष्ठीवन्तौ च र्वष्ठीवम्। निपातनाट्टिलोपः। पदष्ठीवम्। निपातनात्पादशब्दस्य पद्भावः। नक्तं च दिवा वा नक्तन्दिवम्। रात्रौ च दिवा च रात्रिन्दिवम्। रात्रेर्मान्तत्वं निपात्यते। अहनि च दिवा चाहर्दिवम्। रात्रेर्मान्तत्वं निपात्यते। अहनि च दिवा चाहर्दिवम्। वीप्सायां द्वन्द्वो निपात्यते। अहन्यहनीत्यर्थः। सरजसमिति साकल्येऽव्ययीभावः। बहुव्रीहौ तु सरजः पङ्कजम्। निश्चितं श्रेयो निःश्रेयसम्। तत्पुरुष व। नेह। निःश्रेयान्पुरुषः। पुरुषस्यायुः पुरुषायुषम्। ततो द्विगुः। व्द्यायुषम्। …