March, 2014 की पोस्ट दिखाई जा रही हैं

व्‍यंजनभेदा: ।।

त्रय: भेदा: व्‍यंजनानाम् अधोक्‍ता: सन्ति । 1- स्‍पर्शा: -  कवर्ग:, चवर्ग:, टवर…

भारतीय नववर्षम् सम्वत् २०७१ ।।

विक्रमसम्वत् २०७१ चैत्र शुक्ल प्रतिपदा   भारतीय नववर्षस्य हार्दिकी…

उदात्‍तानुदात्‍तस्‍वरित: ।।

स्‍वराणां त्रिविध: विभाग: उदात्‍त:, उनुदात्‍त:, स्‍वरितश्‍चास्ति । एतेषां विवरण…

अनुनासिकोSननुनासिक: ।।

स्‍वराणां उच्‍चारणं द्विविध: क्रियते । अनुनासिकं वा अननुनासिकम् वा । अनुनासिक…

मात्रा: ।।

स्‍वरोच्‍चारणे य: समय: स्‍वीकृयते स: मात्रा इति उच्‍यते । तदनुसारं स्‍वरा: त्रे…

स्‍वरबोधचक्रम् ।।

अ, इ, उ,ऋ,लृ                        अ, इ, उ, ऋ, ए, ओ, ऐ, औ                 …

वर्णः ।।

वर्णाः दि्वधा स्वरः – योच्चारणे स्वतन्त्राः । अर्थात् येषाम् उच्चारणे कस्यचिद…

तिड्。 प्रत्ययाः ।।

परस्मैपदम्                     एकवचनम्         दि्ववचनम्         बहुवचनम्…

सुप् प्रत्ययाः ।

एकवचनम्         दि्ववचनम्         बहुवचनम् प्रथमा …

प्रत्‍याहार संख्या ।।

आहत्‍य ४३ प्रत्‍याहाराः निर्मीयन्‍ते माहेश्वरसूत्रैः । अक् – अ‚इ‚उ‚ऋ‚लृ अच् …

प्रत्‍याहार: ।।

प्रत्‍याहार: (प्रति+आ+हृ+घञ्) ʺप्रत्याहृयन्ते संक्षिप्यन्ते वर्णाः यत्र सः प्…

संज्ञा प्रकरणे उल्लिखिताः संज्ञाः ।।

इत् संज्ञा – हलन्त्यम् आदि लोप संज्ञा – तस्य लोपः  प्रत्याहारसंज्ञा – आदिरन्…

वृक्षानां नामानि ।।

आक – अर्कः  आँवला – आमलकः आड़ू – आर्द्रालुः अंजीर – अंजीरः अखरोट – अक्षोटः…

सिद्धान्तः ।।

सिद्धान्तः – सिद्धः अन्तः यस्य सः सिद्धान्तः  यः अन्ततः सिद्ध्यते एव उत यस्य…

होलिकोत्‍सवस्‍य मधुरगीतानि ।

होलिकोत्‍सवस्‍यावसरे अस्मिन् वर्षे विगतवर्षवदैव फागगानायोजनानि जातानि । तेषु भा…

१४ माहेश्‍वरसूत्राणि ।।

अइउण्  ऋलृक्  एओङ्  ऐऔच्  हयवरट्  लण्  ञमङणनम्  झभञ्  घढधष्  जबगड…

प्रमुखः वैयाकरणाः (ग्रन्थाः च) ।।

इन्द्रः – एन्द्रव्याकरणम् (अनुपलब्धम्) पाणिनिः – अष्टाध्यायी‚ पाणिनीय शिक्ष…

लघुसिद्धान्तकौमुदी ।।

लघुसिद्धान्तकौमुदी  (व्याकरणप्रकरणग्रन्थः)  रचयिता – श्रीमद् आचार्य वरदरा…

नागेश भट्ट: ।।

जन्‍मस्‍थानम् - महाराष्‍ट्रे, ब्राह्मणकुले । काल: -   १६७३ ई。– १७४३ ई。(युधिष्…

वरदराजाचार्य: ।।

काल: - 17तमा शताब्‍दी पूर्वार्द्ध: गुरु: - भट्टोजिदीक्षित: ''नत्‍वा…

भट्टोजिदीक्षित ।।

जन्म – महाराष्ट्रे, ब्राह्मणकुले पिता - लक्ष्‍मीधर: गुरु: - शेषकृष्‍ण: काल…

भाष्यम् ।।

सूत्रार्थो वर्ण्यते यत्र वाक्यैः सूत्रानुसारिभिः । स्वपदानि च वर्ण्‍यन्ते भा…

भर्तृहरिः ।।

भर्तृहरिः  (भृ + तृच् = भर्तृ + हृ + इन् ) कालः –  ४५० ई。 (युधिष्ठिरमीमांसक…

जयादित्य – वामन

जयादित्यः समयः – ६६१ ई。 (अनन्तफड़के महोदयानुसारं) पिता – माता –  ग्रन्थः –…

शाकम् ।।

अदरक - आर्द्रकम् आलू – आलुः  अालू बुखारा - आलुकम्  अरवी -  करेला - कारबेल्…

शकुन्‍त: (पक्षिण:) ।।

अबाबील -  उल्‍लू - उलूक:‚ कौशिकः  कोयल - कोकिल:, पिक:  कौआ - काक:‚ ध्वांग्स…

पशव: ।।

उंट - उष्‍ट्र‚ क्रमेलकः उद्बिलाव - कछुआ - कच्‍छप:  केकडा - कर्कट: ‚ कुलीरः…

फलानि ।।

आम - आम्रम्‚ रसालः‚ सहकारः अंगूर - द्राक्षाफलम्‚ मृद्वीका अनार - दाडिमम् आड…

आचार्य पतञ्जलि: ।।

त्रिमुनीषु तृतीयस्‍थानप्राप्‍त: आचार्य: पतञ्जलि: - (पत् + शतृ = पतत् + अञ्जल…

मुनित्रयम् ।।

मुनित्रये त्रयाणां व्‍याकरणाचार्याणां नामानि परिगण्‍यते । आचार्य पाणिनि: - अष…

वार्तिकम् ।

उक्‍तानुक्‍तदुरुक्‍तानां चिन्‍ता यत्र प्रवर्तते ।  तं ग्रन्‍थं वार्तिकं प्रा…

आचार्य कात्‍यायन: ।।

मुनित्रये द्वितीयं स्‍थानम् । बाल्‍यनाम - वररुचि: गोत्रनाम् - कात्‍यायन (क…

अष्‍टाध्‍यायी ।

अष्‍टाध्‍यायीग्रन्‍थ: आचार्यपाणिने: अद्भुतव्‍याकरणग्रन्‍थ: अस्ति । सम्‍प्रति उप…

ज़्यादा पोस्ट लोड करें कोई परिणाम नहीं मिला