January, 2015 की पोस्ट दिखाई जा रही हैं

कार्यम्

अपेक्षितं तु यत्‍साध्‍यमारम्‍भो यन्निबन्‍धन: । समापनं तु यत्सिद्ध्‍यै त…

प्रकरी

प्रासंगिकं प्रदेशस्‍थं चरितं प्रकरी मता ।। ।।साहित्‍यदर्पण 6/68।। …

पताका

व्‍यापि प्रासंगिकं वृत्‍तं पताकेत्‍यभिधीयते ।। ।।साहित्‍यदर्पण 6/66।। …

बिन्‍दु

अवान्‍तरार्थविच्‍छेदे बिन्‍दुरच्‍छेदकारणम् ।।साहित्‍यदर्पण 6/66।। अवा…

बीज

अल्‍पमात्रं समुद्दिष्‍टं बहुधा यद् विसर्पति । फलस्‍य प्रथमो हेतुर्बीजं तद…

अर्थप्रकृति:

बीजं बिन्‍दु: पताका च प्रकरी कार्यमेव च अर्थप्रकृतय: पंच ज्ञात्‍वा…

अंकमुखम्

यत्र स्‍यादंक एकस्मिन्नड्.कानां सूचना*खिला तदड्.कमुखमित्‍याहुर्बीजार्थख्‍…

अंकावतार:

अंकान्‍ते सूचित: पात्रैस्‍तदंकस्‍याविभागत: । यत्रांको*वतरत्‍येषो*ड्.कावता…

चूलिका

अन्‍तर्जवनिकासंस्‍थै: सूचनार्थस्‍य चूलिका ।। जवनिकायां स्थितपात्रै: कृता …

प्रवेशक:

प्रवेशको*नुदात्‍तोक्‍त्‍या नीचपात्रप्रयोजित: अंकस्‍यान्‍तर्विज्ञेय…

विष्‍कम्‍भक:

वृत्‍तवर्तिष्‍यमाणानां कथांशानां निदर्शक: । संक्षिप्‍तार्थस्‍तु विष्‍कम्‍…

अर्थोपक्षेपक: ।।

अंकेष्‍वदर्शनीया या वक्‍तव्‍यैव च संमता । या च स्‍याद्वर्षपर्यन्‍तं कथा…

कारक-विभक्तिज्ञानम् - संस्‍कृतप्रशिक्षणम् ।।

पूर्वलेखेषु कारक-विभक्तिज्ञानं निगदितमस्ति पूर्वमेव । किन्‍तु अत्र प्रशिक्षणले…

पताकास्‍थानकम्

यत्रार्थे चिन्तिते*न्‍यस्मिस्‍तल्लिंगो*न्‍य: प्रयुज्‍यते । आगन्‍तुकेन भ…

प्रासंगिक कथावस्‍तु:

''अस्‍योपकरणार्थं तु प्रासंगिकमितीष्‍यते ।।''    आधिकारि…

आधिकारिक कथावस्‍तु:

अधिकार: फले स्‍वाम्‍यमधिकारी च तत्‍प्रभु: । तस्‍येतिवृत्‍तं कविभिर…

कथावस्‍तु:

इदं पुनर्वस्‍तु बुधैद्विविधं परिकल्‍प्‍यते । आधिकारिकमेकं स्‍यात्‍प्…

आरभटीवृत्ति:

मायेन्‍द्रजाल-संग्राम-क्रोधोद्भ्रान्तादि-चेष्टितै: । संयुक्‍ता वधबन…

सात्‍वतीवृत्ति:

सात्‍वतीबहुला सत्‍व-शौर्य-त्‍याग-दयार्जवै: सहर्षा क्षुद्रश्रृंगारा …

कैशिकीवृत्ति

या श्‍लक्ष्‍ण-नेपथ्‍य-विशेषचित्रा स्‍त्रीसंकुला पुष्‍कलनृत्‍यगीता । …

अव‍लगितम्

यत्रैकत्र समावेशात् कार्यमन्‍यत्‍प्रसाध्‍यते । प्रयोगे खलु तज्‍ज्ञ…

प्रवर्तक:

कालं प्रवृत्‍तमाश्रित्‍य सूत्रधृग्‍यत्र वर्णयेत् तदाश्रयश्‍च पात्रस्‍य …

प्रयोगातिशय:

यदि प्रयोगे एकस्मिन् प्रयोगो*न्‍य: प्रयुज्‍यते । तेन पात्रप्रवेशश…

कथोद्घात: ।।

सूत्रधारस्‍य वाकयं वा समादायार्थमस्‍य वा भवेत्‍पात्रप्रवेशश्‍चेत् कथोद्घ…

जालजगति संस्‍कृतसम्‍बन्धि अन्‍वेषणं कथं कुर्यात्

मित्राणि भवतां बहव्‍य: समस्‍या: भवन्ति प्रायेण संस्‍कृतविषयाधिकृत्‍य यत् भवन्…

उद्घातक: ।।

पदानि त्‍वगतार्थानि तदर्थगतये नरा:  योजयन्ति पदैरन्‍यै: स उद्घातक उच्‍यते ।…

लिंग-वचन-पुरुषज्ञानम् - संस्‍कृतप्रशिक्षणम् ।।

मित्राणि गताध्‍याये वयं वाक्‍यविषये संक्षेपेण अपठाम । सम्‍प्रति आवश्‍यकमस्ति …

शब्‍द-वाक्‍यज्ञानम् - संस्‍कृतप्रशिक्षणम् ।।

गताध्‍याये वयं संस्‍कृतस्‍य वर्णमालां ज्ञातवन्‍त: । वर्णमालायां अक्षराणि भवन्त…

वर्णमालाज्ञानम् - संस्‍कृतप्रशिक्षणम् ।।

वर्णमाला इत्‍युक्‍ते वर्णानां क्रम: । सर्वाषु भाषासु वर्णमाला भवत्‍येव …

आमुखम् ।।

नटी विदूषको वापि पारिपाश्विक एव वा । सूत्रधारेण सहिता: संलापं यत्र कुर्वते …

प्रहसनम् ।।

भाणवत्‍सन्धिसन्‍ध्‍यंगलास्‍यांगाड्.कैर्विनिर्मितम् ।  भवेत्‍प्रहसनं वृत्‍तं…

वीथी ।।

वीथ्‍यामेको भवेदड्.क: कश्चिदेकोत्र कल्‍प्‍यते ।  आकाशभाषितैरुक्‍तैश्चित्रा…

प्ररोचना ।।

प्रशंसात: प्ररोचना ।। प्रशंसाद्वारा श्रोतृणां ध्‍यानं प्रकृत-वस्‍तुं प्रति …

भारतीवृत्ति: ।।

भारती संस्‍कृतप्रायो वाग्‍व्‍यापारो नराश्रय:  ।।साहित्‍यदर्पण 6/39।।  संस…

नाट्यवृत्ति: ।।

श्रृंगारे कैशिीकी, वीरे सात्‍वत्‍यारभटी पुन: ।  रसे रौद्रे च वीभत्‍से, वृत्…

जनान्तिकम् ।।

त्रिपताक-करेणान्‍यानपर्वायान्‍तरा कथाम्  अन्‍योन्‍यामन्‍त्रणं यत्‍स्‍यात्‍त…

आकाशभाषितम् ।।

किं ब्रवीष्‍येवमित्‍यादि विना पात्रं ब्रवीति यत् । श्रुत्‍वेवानुक्‍तमप्‍येकस्…

अपवारितम् ।।

रहस्‍यं कथ्‍यते*न्‍यस्‍य परावृत्‍या*पवारितम् ।।  ।।दशरूपकम्।।  या वार्ता …

प्रकाशम् ।।

सर्वश्राव्‍यं प्रकाशं स्‍यात्  ।।दशरूपकम्।। या: वार्ता: सर्वान् श्रावयितु…

माहेश्‍वरसूत्राणि - संस्‍कृतप्रशिक्षणम् ।।

मित्राणि       माहेश्‍वरसूत्राणि संस्‍कृतजगति पूर्वमेव प्रकाशितानि सन्ध…

संस्‍कृतसम्‍भाषणप्रशिक्षण सूचना ।।

मित्राणि     संस्‍कृतजगति सम्‍प्रति नूतनं प्रशिक्षणमारभ्‍यते । इदं प्रशिक…

स्वगत ।।

अश्राव्‍यं खलु यद् वस्‍तु तदिह स्‍वगतं मतम् ।। ।।दशरूपकम् ।। कदाचित् रंगम…

अभिसारिका नायिका ।।

अभिसारयते कान्‍तं या मन्‍मथवशंवदा ।  स्‍वयं वाभिसरत्‍येषा धीरैरुक्‍ताभिसारि…

काञ्चुकीय (कञ्चुकी) ।।

अन्‍त:पुरचरो वृद्धो विप्रो गुणगणान्वित: ।  सर्वकार्यार्थकुशल: कञ्चुकीत्‍याभ…

शकार: ।।

मदमूर्खताभिमानी दुष्‍कुलतैश्‍वर्यसंयुक्‍त: ।  सो*यमनुढाभ्राता राज्ञ: श्‍याल…

विदूषक: ।।

कुसुम-वसन्‍ता‍द्याभिध: कर्मवपुर्वेषभाषाद्यै: ।  हास्‍यकर: कलहरतिर्विदूषक: स…

प्रतिनायक: ।।

धीरोद्धत: पापकारी व्‍यसनी प्रतिनायक: ।।  ।।साहित्‍यदर्पण 3/131।। धीरोद्धत…

विरहोत्‍कण्ठिता नायिका ।।

आगन्‍तुं तु कृतचित्‍तो*पि दैवान्‍नायति चेत्प्रिय: । तदनागमदु:खार्ता विरहोत्…

वासकसज्‍जा ।।

कुरुते मण्‍डनं यस्‍या: सज्जिते वासवेश्‍मनि ।  सा तु वासकसज्‍जा स्‍याद्विदित…

प्रोषितभर्तृका नायिका ।।

नानाकार्यवशाद् यस्‍या दूरदेशं गत: पति: ।  सा मनोभव-दु:खार्ता भवेत्‍प्रोषितभ…

ज़्यादा पोस्ट लोड करें कोई परिणाम नहीं मिला